Op zoek naar iets?

Fietsvakantie in Jutland

Schakel een duurzame versnelling hoger in fietsparadijs Samsø

Leven van de wind

 

Duurzaamheid, groene energie en lokale voeding, we zijn er allemaal fan van. Totdat de Afrikaanse broccoli’s lonken in de supermarkt, de afwas zich opstapelt en de bus het nog maar eens laat afweten. Samsø voegde de daad wél bij het woord, en werd het paradepaardje van de laatste klimaatakkoorden. En dat komt ook de fietser ten goede: brede fietspaden, lokale marktjes en frisse lucht zorgen voor een (groene) energieboost tijdens onze fietsvakantie naar het Deense Jutland.

Stel je voor. Je bent een belangrijke televisieregisseur, won verschillende awards en hebt een druk leven op het vasteland. Op een goede dag strijk je neer op Samsø voor een zomerhuisje, en jaren later eindig je met een nieuw leven als appelboer. Het overkwam de Deen Michael Lindebjerg, en – cliché of niet – nooit eerder was hij zo gelukkig. “Als cinematograaf zag ik altijd wel wat er rondom mij gebeurde, maar ik ondernam nooit zelf actie. Ik miste het om iets met mijn handen te doen. Het gevoel om hier voor het eerst met mijn plukmand rond te lopen, gaf een enorme kick”, herinnert hij zich.

Het is een typevoorbeeld van wat Samsø met een mens doet. De Deense eilandengroep van amper 112 km2 (ongeveer zo groot als Brugge) telt slechts een kleine 4000 inwoners, maar bijna iedereen kent iedereen. Nergens leven de mensen zo diep in connectie met de natuur, maar ook met elkaar. “Mensen praten graag op Samsø”, ondervond Michael. “Ze hebben gemeende interesse in elkaars leven, en staan altijd klaar om te helpen bij een gek plan.”

Precies dat gemeenschapsgevoel maakt het eiland zo’n vruchtbare voedingsbodem voor een ambitieus initiatief. Toen de Deense overheid in 1997 een wedstrijd organiseerde voor subsidies om het eerste energieneutrale eiland te worden van Denemarken, was het Samsø dat de prijs wegkaapte. Tien jaar later produceren de windmolens er meer elektriciteit dan het eiland nodig heeft, en is de CO2-voetafdruk per inwoner zelfs negatief. En dat is niet enkel te danken aan buitenlandse investeerders: bijna alle windmolens zijn eigendom van bewoners zelf. Gigantische veranderingen, die hun kiem vonden bij een pint in het buurtcafé.

 

Nationaal park Thy in Jutland

Denemarken in miniatuurvorm

 

Als gevolg van het ecologisch elan kregen ook fietsers alles wat hun benen begeren. Het nieuwe eilanddoel is een fossielvrij 2030, en dus een ban op de vervuilende auto. Nu al rijdt het volledige stadspersoneel rond met elektrische wagens. Voor de gewone man werden brede fietsboulevards aangelegd, slingerend tussen authentieke dorpjes, machtige kliffen en bucolische bloesems. Op een dag ben je makkelijk het eiland rond, zeker nu verkeerslichten of drukke banen geen oponthoud meer vormen. De bijnaam ‘Denemarken in miniatuurvorm’ is duidelijk niet uit de lucht gegrepen.

Duurzaamheid werd zelfs breder getrokken dan energie alleen, want ook in biologische landbouw is Samsø pionier. Terwijl je hier rondfietst, biedt het ene na het andere biologische marktje dan ook een gezellige pitstop. In de restaurants is het dan weer smullen van de dagverse zeeforel, kabeljauw of platvis die je in sommige plaatsen zelfs zelf kan hengelen. Je eigen gevangen vis opsmikkelen met zicht op de bruisende zee: het is zelfs voor de meest stadsgewortelde mens een fantastisch gevoel. Alleen jij, de natuur en het zadel zijn op deze reis wat telt.

 

Fietsen op Samsø in Denemarken