Monkey business!

We vertrekken ’s ochtends samen vanuit Brussels Airport en vliegen rechtstreeks naar het Oegandese Entebbe waar we ’s avonds landen. Onze lokale gidsen wachten ons op aan de luchthaven en brengen ons naar ons hotel in Entebbe. We verblijven hier 2 nachten.

Na het ontbijt brengen we een bezoek aan Mabamba Swamp. We gaan hier op zoek naar de mysterieuze schoenbekooievaar en heel wat andere moerasspecialiteiten. In kleine houten boten met lokale gidsen verkennen we het moeras en peddelen we tussen een woud van papyrus. De schoenbekooievaar is een iconische vogel die tot 1.40 meter groot kan worden. Hij komt alleen voor in welbepaalde regio’s in Oeganda, Ethiopië en Noord-Zambia en staat hoog op het wenslijstje van vogelliefhebbers. De schoenbekooievaar jaagt in papyrusmoerassen op meervallen, amfibieën en kleine zoogdieren. Met zijn gigantische bek knipt hij zijn prooi in twee. Niet zo’n lieverdje dus. Mabamba Swamp biedt zowat de beste kans op het spotten van de schoenbekooievaar. En eens gevonden, laat hij zich vlotjes fotograferen.

Na ons bezoek aan Mabamba Swamp genieten we van een welverdiende lunch en siësta in Entebbe. In de namiddag staat er enkel nog een ontspannen bezoekje aan de prachtige botanische tuin van Entebbe op het programma. Het domein is 40 hectare groot en geeft uit op het Victoriameer. Het park wordt gekenmerkt door zijn indrukwekkende woudreuzen waarin ooit nog ene Johnny Weismuller rondslingerde. In de jaren 40 werden hier immers de legendarische Tarzanfilms opgenomen! Verder kunnen we ons verwachten aan 3 – makkelijk fotografeerbare – apensoorten waaronder de prachtige zwart-witte franjeaap – alsook meer dan 100 verschillende vogelsoorten. Aan de oevers van het Victoriameer genieten we ten slotte van een drankje met zicht op aalscholvers, ijsvogels en allerlei andere watervogels vooraleer we naar onze lodge terugkeren.

Na het ontbijt zetten we koers richting Fort Portal en Kibale. Dit is de langste verplaatsing van deze reis, dus even wegdromen kan geen kwaad.

Nadat we ingecheckt zijn in de lodge bezoeken we de kratermeren van Ndali Kasenda, aan de rand van Kibale Forest. Deze regio wordt door velen bestempeld als de mooiste van Oeganda. Een inspirerend landschap van thee- en vanilleplantages, liefelijke dorpjes, kratermeren en groene heuvels worden bewoond door verschillende apensoorten. Het is een relatief korte, maar pittige tocht die nu eens steil omlaag en dan weer steil omhoog gaat. Maar we worden voor onze inspanning beloond! Vanop ‘Top of the World’ kijken we immers uit op 3 kratermeren met het machtige Ruwenzorigebergte als achtergrond. We genieten nog van een gin tonic bij zonsondergang alvorens terug te rijden naar de lodge.

We overnachten in een mooie lodge aan de rand van Kibale Forest, op basis van volpension.

Vandaag komen we een eerste keer oog in oog te staan met onze evenknie! Afhankelijk van de bron, delen we immers 98.8% van ons DNA met de chimpansee. Gelukkig volstaat dat voor maar liefst 35 miljoen ‘verschillen’. Al zal de ene wat meer gelijkenissen zien dan de andere.

Kibale Forest huisvest naar schatting zo’n 1500 chimpansees, waarvan er slechts een klein aantal ‘gehabitueerd’ zijn. Dat wil zeggen dat ze gedurende vele jaren langzaamaan gewoon zijn gemaakt aan menselijke aanwezigheid. En net dat maakt dat we hen zonder gevaar kunnen benaderen en gadeslaan.

Na een vroeg ontbijt verzamelen we aan de rangerpost waar we worden ingedeeld in groepjes van maximum 8 personen. Elk groepje gaat met zijn eigen ranger op zoek naar een gehabitueerde familie chimpansees. De zoektocht is in nagenoeg 100% van de gevallen succesvol. De duur en moeilijkheidsgraad van de tocht hangt echter af van de locatie van de chimpansees in het woud en is dus op voorhand moeilijk te voorspellen. Het terrein is gelukkig niet al te heuvelachtig, al blijft het in een oeroud uiteraard moeilijker voortbewegen dan op een voetpad. Eens de ranger de chimpansees gevonden heeft, blijven we 1 uur bij hen, vooraleer we de terugtocht aanvatten. Verder leven er in dit woud nog heel wat prachtige en zeldzame vogels, apen, boszwijnen, bosolifanten, enzovoort. Al zal dat de meesten worst wezen. Time for monkey business!

We overnachten voor de tweede maal in onze mooie lodge aan de rand van Kibale Forest, op basis van volpension.

In de voormiddag strekken we onze benen. Na het ontbijt bezoeken we het nabijgelegen Bigodi Wetland Sanctuary, dat deel uitmaakt van het grotere Magombe Swamp. We wandelen er met een gespecialiseerde gids over modderige paden (gummilaarzen worden ter beschikking gesteld). Bigodi Wetland telt 200 verschillende soorten vogels, waaronder de mooie reuzentoerako (de hoofdprijs op deze wandeling) en de payrusfiskaal, alsook 7 apensoorten: de mantelmangabey, de zwart-witte franjeaap, de rode franjeaap, de roodstaartmeerkat, de groene meerkat, de bergmeerkat en de diadeemmeerkat. Zelfs de schuwe moerasantilope of sitatoenga en chimpansees vinden regelmatig hun weg naar het moeras al heb je een flinke portie geluk nodig om hen hier te spotten.

De wandeling neemt een drie uur in beslag, afhankelijk van onze interesse en tempo. Een groot deel van de opbrengst van de wandeling wordt geïnvesteerd in lokale gemeenschapsprojecten.

Na de late lunch in de lodge geniet je van een vrije namiddag. Je kan gaan wandelen, zwemmen, een boek lezen of een cultureel bezoek aan het dorp brengen.

We overnachten opnieuw in dezelfde lodge aan de rand van Kibale Forest, op basis van volpension.

Na het ontbijt in de lodge, nemen we afscheid van Kibale en rijden we naar Queen Elisabeth National Park. Onderweg houden we zo mogelijk even halt voor een bezoek aan een lokale markt. De rit neemt een drietal uur in beslag en net voor aankomst steken we de evenaar over naar het zuidelijk halfrond! Eindpunt is een prachtig gelegen lodge aan Kazinga Channel.

Na de lunch in de lodge staat er  een wildlife cruise op het programma. In een open boot varen we langs de oevers van het Kazinga Kanaal, dat Lake Edward en Lake George met elkaar verbindt. Op het heetst van de dag komen de dieren hier hun dorst lessen aan de waterkant. Naast vele watervogels als pelikanen, aalscholvers, ijsvogels, visarenden enzovoort, zien we hier ook gegarandeerd buffels, olifanten, nijlpaarden, krokodillen, en waterbokken. Onderweg krijgen we deskundige uitleg van een wildlifegids. De cruise op Kazinga Channel is zonder twijfel één van de vele hoogtepunten van deze reis.

We overnachten in charmante en comfortabele cottages met een schitterend uitzicht op Lake Edward en Queen Elizabeth National Park, op basis van volpension.

Vandaag gaan we voor de tweede en de laatste maal chimpansees tracken. Omwille van het beperkt aantal ‘chimp tracking permits’ op deze locatie (slechts 8 per dagdeel), delen we ons op in twee groepen. Een groep gaat in de voormiddag op stap, de andere in de namiddag.

Kyambura Gorge wordt ook de vallei der apen genoemd. De gelijknamige rivier heeft een 16 kilometer lange kloof uitgesleten in het verder vlakke savannelandschap. Het niveauverschil tussen de rand van de kloof en de rivier beneden bedraagt 100 meter! In deze kloof houdt zich naast onder meer nijlpaarden, zwart-witte franjeapen en reuzenboszwijnen ook een gehabitueerde chimpanseegroep van een dertigtal leden op. Ze verlaten deze kloof nooit omdat de hen omringende savanne te gevaarlijk is voor hen.

De chimpansees lokaliseren is eenvoudig want hun gekrijs weergalmt door de hele vallei. Of we hen ook daadwerkelijk zien hangt af van waar ze zich bevinden aangezien de vallei dichtbegroeid is. De kansen zijn fifty-fifty. Eens we ze vinden, kunnen ze echter vaak tot dichtbij benaderd worden. Door het te overbruggen hoogteverschil, de temperatuur en het woeste terrein is dit een pittige tocht waarbij we wellicht enkele malen de rivier oversteken over houten bruggetjes of zelfs boomstammen. De tocht duurt drie à vier uur, maar is schitterend, ook wanneer de chimpansees zich niet laten zien.

Terwijl de ene groep chimpansees gaat tracken, gaat de andere groep op ‘game drive’ in Queen Elizabeth National Park. Hoewel neushoorns en giraffen in dit park ontbreken, zijn de meeste andere savannedieren, leeuw en luipaard inclusief, present.

We logeren een tweede maal comfortabele cottages met een schitterend uitzicht op Lake Edward en Queen Elizabeth National Park, op basis van volpension.

Van het Noorden van Queen Elisabeth National Park rijden we dwars doorheen het park naar het minder druk bezochte zuidelijke deel. Ishasha sector is nochtans het mooiere deel van het park en staat bekend om zijn boomklimmende leeuwen. De leeuwen van Ishasha klimmen tijdens het heetst van de dag in indrukwekkende vijgenbomen en zijn op die manier gemakkelijker te spotten dan elders in Oeganda. Indien we geen leeuwen gezien hebben in het noorden van Queen Elizabeth National Park, dan volgt hier de herkansing. Ook de ‘Oegandese kob’ en buffels zijn hier talrijk aanwezig, net als olifanten en waterbokken.

In Ishasha is het aanbod aan lodges beperkt, maar kwalitatief hoogstaand. We logeren er een nacht in een schitterende lodge in het midden van de natuur. Vanuit het open restaurant kijken we uit op de waterpoel die ‘s avonds vaak bezocht wordt door olifanten en waterbokken. Ijsvogels vliegen hier op en aan.

Er zijn twee manieren om Lake Mulehe, ons eindpunt van de dag, te bereiken. Een 6 uur durende autorit door de schitterende Kigezi Highlands is er daar een van. Maar het kan ook anders! Wie liever niet het merendeel van de dag in de wagen zit, kan zich wagen aan een zeer stevige ‘hike’ die ons langs de Congolese grens dwars door Bwindi Impenetrable Forest voert en Buhoma Gate verbindt met Nkuringo Gate. Deze tocht duurt een vijftal uur, afhankelijk van het tempo, en gaat op en neer langs smalle, vochtige paden door het woud. Onderweg zie je ‘locals’ die van Buhoma naar Nkuringo of omgekeerd wandelen, wouddieren en vogels, watervallen en riviertjes. De ultieme jungle-ervaring zeg maar, met zelfs een (beperkte) kans om berggorilla’s en chimpansees te spotten. Het is een tocht die wellicht niet voor iedereen is weggelegd (een goede conditie, wat wandelervaring en volharding volstaan niettemin), maar absoluut de moeite loont! Wie zich vandaag minder fit voelt of überhaupt geen zin heeft in deze tocht, rijdt gewoon met de wagen mee (rond Bwindi).

De temperatuur en het landschap veranderen naargelang we hoger de bergen inrijden. Onderweg zien we vele heuvels met theeplantages en de driehoekige Virunga vulkanen in Rwanda en Congo. We naderen nu het rijk der berggorilla’s die de grensstreek bewonen tussen Oeganda, Congo en Rwanda, in respectievelijk Bwindi Impentrable Forest en Mount Mgahinga National Park (Oeganda), Virunga National Park (DR Congo) en Volcanoes National Park (Rwanda).

In de loop van de namiddag arriveert iedereen in de lodge. Deze is gelegen op een heuvel met prachtig zicht op Lake Mulehe.  Je kiest zelf wat je de rest van de namiddag nog uitricht. Dat kan een korte kanotrip op het meer zijn of een wandeling erlangs. De ideale manier om het ‘golden hour’ vanop het water te beleven. Avontuurlijke zwemmers kunnen zich ook aan een duik in het meer wagen. De meren in deze regio zijn bilharzia- én krokodillenvrij, maar fris.

We logeren in een lodge met fantastisch uitzicht, op basis van volpension.

Moeilijk om op deze reis een welbepaalde activiteit tot hoogtepunt te bombarderen, maar wellicht hebben jullie toch het hardst van al uitgekeken naar deze dag. We gaan vandaag berggorilla’s tracken!

Na een vroeg en hartig ontbijt melden we ons voor 08.00 uur aan bij de rangerpost. Na een briefing van de parkwachter kan het echte avontuur beginnen! In het gebied rond het drielandenpunt Oeganda-Rwanda-Congo wonen de laatste 1100 berggorilla’s. Deze goedaardige woudreuzen die iets meer dan 98% van hun DNA met ons delen, stonden enkele decennia geleden op de rand van uitsterven. Ze staan nog steeds gecatalogeerd als ‘bedreigd’, maar stellen het ondertussen relatief goed. We bezoeken een van de gehabitueerde families. Doorgaans bestaat zo’n familie uit 10 tot 20 gorilla’s waaronder een zilverrug, jongvolwassenen, wijfjes en baby’s. Uitzonderlijk leiden meerdere ‘silverbacks’ de groep.

De duur van de activiteit af hangt af van de verblijfplaats van de familie die elke dag verhuist en een nieuw nest bouwt. De tocht, bergopwaarts en soms door dicht gebladerte, kan slechts 30 minuten in beslag nemen, maar ook oplopen tot 3 à 4 uur wanneer de groep zich ver van het startpunt bevindt. Er wonen op deze bergflank meerdere gehabitueerde families. Elke groep ‘trackers’ bestaat uit maximaal 8 deelnemers (rangers en spoorzoekers niet meegerekend) en krijgt een familie toegewezen. We splitsen ons dus wederom op in twee groepen. Meestal wordt rekening gehouden met de ‘fitheid’ van de groep wanneer de families worden toegewezen, maar een normale conditie en goede wandelschoenen zijn niettemin vereist. Voor de zekerheid krijgen we daarom ook een lunchbox en voldoende water mee.
Zodra we de groep gevonden hebben, blijven we 1 uur bij hen. De minimaal in acht te nemen afstand is 7 meter, maar vaak komen de berggorilla’s zelf veel dichterbij. Aan dit bezoek zijn weinig of geen gevaren verbonden zolang we de richtlijnen van het begeleidend team opvolgen. Berggorilla’s zijn in wezen immers vriendelijke, rustige dieren en de families die we bezoeken, zijn het gewoon om mensen te zien. De ontmoeting is 100% gegarandeerd.

Een bezoek aan de gorilla’s zal je niet onbetuigd laten. Voor velen van ons zal dit daarom het absolute hoogtepunt van deze reis en een onvergetelijke ervaring zijn. Na het gorilla tracken keren we terug naar de lodge en kan je afkoelen in Lake Mulehe.

‘Where gold meets silver’ is de welgekozen leuze waarmee Mgahinga Gorilla Park zichzelf promoot. ‘Silver’ staat uiteraard voor de ‘silverback’, ‘gold’ voor de gouden meerkat die alleen hier voorkomt. Deze prachtige aap die in kolonies van wel 100 apen leeft en lange haren heeft waarin goud en oranje met elkaar verweven zijn, leeft enkel in de Virunga bergketen (waar Mount Mgahinga deel van uitmaakt). Hun aantal wordt geschat op maximaal 4000 en gelet op hun beperkte verspreidingsgebied worden ze als ‘bedreigd’ gecatalogeerd. Net zoals de berggorilla’s en de chimpansees werden ook een aantal gouden meerkatkolonies ‘gehabitueerd’. Je kan ze – onder begeleiding van een ranger – opsporen op de vulkaanflank en een uur tijd bij hen besteden. Eens je ze gevonden hebt, kan je ze vlot fotograferen. Ook hier geldt dat de duur van de activiteit afhangt van de verblijfplaats van de familie.

Na het tracken steken we de grens met Rwanda over en zetten we koers naar Ruwengeri, zijnde de toegang tot Volcanoes National Park oftewel ‘de achterkant’ van Mgahinga Gorilla Park. De rit neemt net geen anderhalf uur in beslag en het oversteken van de grens gaat doorgaans vlotjes..

We verblijven in een lodge met zicht op Volcanoes National Park op basis van volpension.

Wie heeft ‘Gorilla’s in the Mist’, met Sigourney Weaver in de rol van Dian Fossey, nooit gezien? Weinigen zo denken wij. Dian Fossey was een eigenwijze, Amerikaanse researchster die zich ondank grote weerstand en op gevaar voor eigen leven inzette voor de ernstig bedreigde berggorilla’s van Rwanda. in 1967 zette ze in opdracht van de National Geographic Society het ‘Karisoke Research Center’ op. Tot aan haar gewelddadige dood op tweede kerstdag 1985 zou ze hier berggorilla’s bestuderen en zo als eerste het gedrag en de communicatie van deze bijzondere dieren in kaart brengen. Volledig geïsoleerd van de buitenwereld en opgejaagd door stropers zou ze uiteindelijk in haar hut in Karisoke vermoord worden. De daders werden nooit gevat. Haar laatste rustplaats deelt ze sindsdien met de vele berggorilla’s die ze hier zelf begroef. Vandaag de dag kan je haar begraafplaats en het gorillakerkhof bezoeken, een bijzondere site in het woud die je stil maakt. De tocht door het woud zelf neemt zo’n 3 à 4 uur in beslag, afhankelijk van je fitheidsniveau. Het is een mooie, maar pittige wandeling op ca. 3000 meter hoogte en je maakt zelfs kans om onderweg berggorilla’s en andere apen te spotten.

Wie het nu wel gehad heeft met al die apen, kan vandaag ook voor een nog iets uitdagendere activiteit kiezen: de beklimming van Mount Bisoke, 3711 hoog. Mount Bisoke is een van de acht ‘Virunga-toppen’ die verspreid liggen over drie landen: Oeganda, Rwanda en de Democratische Republiek Congo. Mount Bisoke heeft een groot kratermeer op de top en is in 6 uur te bedwingen (afdaling inbegrepen). Het eerste deel van de tocht loopt gelijk met de tocht naar het graf van Dian Fossey. Je bezoekt het graf evenwel niet aangezien de route voordien splitst. De beloning is evenwaardig aan de inspanning: schitterende vergezichten over de Virungabergketen, kratermeren en typische hooggebergtebegroeiing worden je deel!

Je kiest ruim voor afreis zelf welke activiteit je wil doen (beide opties zijn inbegrepen in de prijs, maar we moeten de permits op voorhand aanvragen).

We verblijven een tweede nacht in een lodge met zicht op Volcanoes National Park op basis van volpension.

Na een relaxed ontbijt nemen we afscheid van ‘de Virungas’, de meren, de jungles, mensapen en gewone apen. Tijd om terug te keren naar de zogenaamde beschaving. Al zal dat even pijn doen na bijna twee weken ongerepte natuur en indrukwekkende landschappen! In goed 3 uur leggen we de laatste rit van deze reis af die ons van Ruwengeri naar de Rwandese hoofdstad Kigali brengt.

Kigali, dat omgeven wordt door ‘duizend heuvels’ is een naar Afrikaanse normen goed georganiseerde, nette, ordelijke stad zoals er in Afrika wellicht geen tweede te vinden is. Na de genocide van 1994 werd er komaf gemaakt met het oude Rwanda en kreeg het land onder de ijzeren hand van president Kagame een nieuw aanschijn. Kigali is het uithangbord van dit nieuwe Rwanda. ‘Clean’ voor wie van het andere Afrika houdt, herkenbaar en laagdrempelig voor wie wat ‘Europese’ orde wel kan appreciëren. Vast en zeker voer voor discussie! Op deze laatste reisdag brengen we een bezoek aan de stad. Wie dat wil kan de inbegrepen stadstour skippen en op eigen houtje het Genocidemuseum bezoeken. Vrolijk word je daar echter niet van. Na een figuurlijk ‘laatste avondmaal’ in de stad, rijden we naar de luchthaven voor onze vlucht huiswaarts.

We komen ’s ochtends terug aan in Brussels Airport.